|
FRONTPAGE_NO_TRANSLATION_AVAILABLE
Polska powinna zerwać negocjacje w sprawie tarczy antyrakietowej. JeÅ›li z jakichÅ› wzglÄ™dów nie może tego uczynić, powinna przeciÄ…gać je aż do wyboru nowego prezydenta USA Czy w interesie Polski jest budowa na jej terytorium amerykaÅ„skiej tarczy antyrakietowej? Przyjrzyjmy siÄ™ argumentom w tej sprawie.
Straszak irański
Uzasadniając budowę tarczy, Biały Dom powoływał się na konieczność obrony USA przed atakiem rakietowym ze strony Iranu. Czy jednak Iran rzeczywiście zagraża Stanom Zjednoczonym?
By Iran stanowiÅ‚ niebezpieczeÅ„stwo dla Ameryki, musiaÅ‚by być w stanie wyprodukować rakiety dalekiego zasiÄ™gu z doskonaÅ‚ym systemem sterowania. Takich rakiet nie da siÄ™ jednak zaprojektować i zbudować w ukryciu i tanio. I w USA, i w ZSRR nad ich wyprodukowaniem pracowaÅ‚o przez blisko dziesięć lat kilka tysiÄ™cy najlepszych naukowców i inżynierów w znakomicie wyposażonych laboratoriach wojskowych.
Konstrukcja rakiety wymaga ogromnej liczby prób technicznych, których nie da siÄ™ ukryć, gdyż silnik rakietowy wydziela tyle ciepÅ‚a, że wrÄ™cz oÅ›lepia kamery satelitarne. Do wystrzelenia rakiety potrzebne sÄ… potężne wyrzutnie z potężnymi dźwigami lub równie potężne silosy. Te budowle sÄ… tak duże, że dostrzec je można Å›miesznie Å‚atwo z satelitów szpiegowskich.
Iran nie ma i prÄ™dko mieć nie bÄ™dzie zasobów konstruktorskich, które pozwoliÅ‚yby mu zbudować rakiety dalekiego zasiÄ™gu, nawet przy najlepszej koniunkturze na ropÄ™ naftowÄ…. Iran jest bowiem ciÄ…gle krajem Trzeciego Åšwiata z kosmetycznymi tylko elementami z Pierwszego Åšwiata. Po rewolucji Chomeiniego wielu naukowców uciekÅ‚o z tego kraju i dziÅ› pracuje na uczelniach amerykaÅ„skich. Tych, którzy pozostali w Iranie, nie wystarczy, by podjąć pracÄ™ nad konstrukcjÄ… rakiet. Krótko mówiÄ…c, twierdzenie, że Iran może realnie zagrozić USA atakiem rakietowym - to czysta fantazja. Potwierdza to fakt, że kilka miesiÄ™cy temu rzÄ…d amerykaÅ„ski musiaÅ‚ przyznać, iż podejrzenia, jakoby Iran budowaÅ‚ broÅ„ jÄ…drowÄ…, okazaÅ‚y siÄ™ nieprawdziwe. Iran zaprzestaÅ‚ badaÅ„ nad broniÄ… jÄ…drowÄ… w 2003 r. Powie ktoÅ›: Iran mógÅ‚by zakupić rakiety dalekiego zasiÄ™gu wraz z wyrzutniami w innym kraju. Teoretycznie tak. Ale teoretycznie może to zrobić każdy inny kraj, a Ameryka wrogów ma dziÅ› sporo. Czy wobec tego należy budować tarcze chroniÄ…ce przed każdym nieprzyjaznym krajem?
Jedynym krajem, który mógÅ‚by wzglÄ™dnie Å‚atwo sprzedać rakiety dalekiego zasiÄ™gu, jest Rosja. Ale rakieta - to nie rzecz, którÄ… da siÄ™ ukryć w walizce. Oczy satelitów szpiegowskich natychmiast i bez trudu wyÅ‚apiÄ… ruch takich obiektów. Przy caÅ‚ej rezerwie do strategii Putina, nie jest prawdopodobne, by Rosja chciaÅ‚a ryzykować wojnÄ™ atomowÄ… z USA, przymykajÄ…c oko na takie transakcje.
ZaÅ‚óżmy jednak na chwilÄ™, że jakÄ…Å› rakieta zostaÅ‚a cudem przeszmuglowana do Iranu i wystrzelona w stronÄ™ Ameryki. Aby ja zestrzelić, potrzebny jest ogromnie zaawansowany system radarów i rakiet kontratakujÄ…cych. AmerykaÅ„scy naukowcy od czasów prezydenta Reagana pracujÄ… nad takim systemem - z marnym skutkiem, bo to zadanie przekracza możliwoÅ›ci dzisiejszej techniki. Tak wiÄ™c twierdzenie, że tarcza okaże siÄ™ skuteczna, to kolejna fikcja.
PomysÅ‚ z czasów zimnej wojny
Komu zatem potrzebna jest tarcza? Jak w starym porzekadle: temu, kto na tym zarobi. RzÄ…d prezydenta Busha wraz z republikaÅ„skim Kongresem oferowaÅ‚ przemysÅ‚owi zbrojeniowemu niezwykÅ‚e pieniÄ…dze - w tym roku wydatki wojskowe majÄ… pochÅ‚onąć prawie 700 mld dol., z czego wojna w Iraku - "tylko" 90 mld. Reszta pójdzie na przemysÅ‚ zbrojeniowy i koszty utrzymania wojska. Dla porównania: na edukacjÄ™ przeznaczono 59 mld dol., na zdrowie - 52 mld, na sprawiedliwość - 43 mld. AmerykaÅ„ski przemysÅ‚ zbrojeniowy to "nieustannie gÅ‚odny smok", który wciąż szuka pokarmu w postaci nowych kontraktów. Niewiele z nich jest konieczne dla obrony kraju. W ogromnej wiÄ™kszoÅ›ci sÅ‚użą one zwiÄ™kszaniu zysków firm zbrojeniowych i rozdawnictwu Å›wietnie pÅ‚atnych posad.
Czy sÄ… powody, dla których tarczÄ™ warto instalować w Polsce? GÅ‚ównym argumentem zwolenników tarczy jest przyszÅ‚a obecność wojsk amerykaÅ„skich na terytorium Polski. W myÅ›l tej logiki, obecność żoÅ‚nierzy USA każe ewentualnym wrogom Polski poważnie siÄ™ zastanowić, zanim zdecydujÄ… siÄ™ na atak.
To rozumowanie miałoby jakiś sens w czasach zimnej wojny, dziś jednak Polska jest mocno osadzona w strukturach Unii Europejskiej i NATO - i nikt nie zagraża jej militarnie. Nawet najzagorzalsi krytycy antydemokratycznej polityki Putina nie twierdzą, że Rosja może zbrojnie zaatakować Polskę. W najgorszym scenariuszu - może zakręcić jej kurek z gazem.
Obecność amerykańskiej tarczy w Polsce wznieca natomiast w Rosji paranoiczne poczucie zagrożenia militarnego. I trudno się dziwić - jak zareagowałyby Stany Zjednoczone, gdyby Rosja umieściła taką tarczę na Kubie czy w Wenezueli?
Tarcza osÅ‚abia też pozycjÄ™ Polski w Europie. Wielu polityków europejskich twierdzi, że pomysÅ‚ budowy tarczy amerykaÅ„skiej w Polsce poza strukturami NATO przyczyni siÄ™ do osÅ‚abienia Sojuszu Atlantyckiego, a zgodne pomruki wymuszone na dowództwie NATO przez USA nie zmieniÄ… tego stanu rzeczy. No bo jeżeli nie buduje siÄ™ tarczy w ramach strategii obronnej NATO - choć rzekomo chodzi o zagrożenie czÅ‚onka NATO - to jaka jest w ogóle racja bytu Sojuszu? Gdyby Rosjanie lepiej to rozumieli, skwapliwie zgodziliby siÄ™ na tarczÄ™ - w nadziei, że osÅ‚abi ona spoistość NATO.
Ważna jest też spoÅ‚eczna percepcja tarczy w "starej" Europie, gdzie na PolskÄ™ patrzy siÄ™ jak na nowego przybysza, który, gdy tylko zostaÅ‚ zaproszony na europejskie salony i uraczony potężnymi funduszami, niezwÅ‚ocznie zabraÅ‚ siÄ™ za przemeblowywanie europejskich i natowskich struktur obronnych. Jeden z liderów zachodnioeuropejskich w prywatnej rozmowie porównaÅ‚ polskÄ… tarczÄ™ do zrobienia kupy na stole jadalnym Europy.
Zerwać - lub przeciągać
A może sÄ… jakieÅ› inne racjonalne powody, dla których warto instalować tarczÄ™ w Polsce? Prasa informuje o negocjacjach prowadzonych przez ministra RadosÅ‚awa Sikorskiego majÄ…cych na celu wzmocnienie obronnoÅ›ci Polski, być może amerykaÅ„skimi rakietami Patriot. Należy jednak pamiÄ™tać, że ze strony amerykaÅ„skiej negocjacje sÄ… prowadzone przez przedstawicieli gabinetu Busha, który za kilka miesiÄ™cy zakoÅ„czy swÄ… kadencjÄ™. Czy taki partner może przyczynić siÄ™ do wzmocnienia polskiej obronnoÅ›ci? Nieudane doÅ›wiadczenie z offsetem za samoloty F-16 powinno być tutaj jakÄ…Å› wskazówkÄ….
Czy wobec tego Polska powinna natychmiast wycofać siÄ™ z projektu tarczy? Zapewne groziÅ‚oby to jakimÅ› niezadowoleniem ze strony administracji prezydenckiej, jednak rzÄ…d Busha - wyjÄ…tkowo niepopularny w spoÅ‚eczeÅ„stwie amerykaÅ„skim - nie jest już w stanie zbytnio Polsce zaszkodzić. Z caÅ‚Ä… pewnoÅ›ciÄ… można natomiast powiedzieć, że nastÄ™pny gabinet bÄ™dzie siÄ™ staraÅ‚ zrezygnować z wielu katastrofalnych pomysÅ‚ów ekipy Busha.
Jeżeli mimo wszystko istniejÄ… jakieÅ› przyczyny, dla których nie warto zrywać obecnych negocjacji w sprawie tarczy, to najlepszym rozwiÄ…zaniem byÅ‚oby ich maksymalne przedÅ‚użanie, aż do wyboru nowego prezydenta. Jest prawdopodobne, że nowy rzÄ…d dramatycznie ukróci wydatki na przemysÅ‚ zbrojeniowy i "utnie gÅ‚owÄ™" tarczy z powodów finansowych. Gdyby nawet tego nie zrobiÅ‚, negocjacje z przyszÅ‚ym rzÄ…dem - bez wzglÄ™du na to, kto wygra wybory - bÄ™dÄ… bardziej wiarygodne i korzystne dla Polski niż dogadanie siÄ™ z rzÄ…dem Busha.
*Peter Tomar jest naukowcem, pracuje w Kalifornii http://www.gazetawyborcza.pl/1,75515,4981424.html ŹródÅ‚o: Gazeta Wyborcza
|
Osoby planujące udział w wydarzeniach związanych z dniem protestu przeciwko Tarczy Antyrakietowej prosimy o zachowanie zasady NO LOGO. 
